Διεθνές Πρόγραμμα WeC.A.R.E. 2012-2013

 
Αξιολόγηση του Διεθνούς Προγράμματος We CARE 2012-2013

Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της αξιολόγησης του διεθνούς προγράμματος παρέμβασης  WeC.A.R.E. στο πλαίσιο του μοντέλου evidence-based interventions. Η αξιολόγηση αποτελείται από τρία στάδια:
  • αρχική αξιολόγηση (pre-assessment), η οποία αφορά στην αξιολόγηση πριν την εφαρμογή του προγράμματος
  • αξιολόγηση διαδικασίας, η οποία διεξάχθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της εφαρμογής του προγράμματος.
  • τελική αξιολόγηση (post assessment), η οποία πραγματοποιήθηκε μετά την εφαρμογή του προγράμματος.
Τα δεδομένα της αξιολόγησης προήλθαν από τους εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν στο πρόγραμμα και το εφάρμοζαν στις τάξεις τους. Στη συνέχεια περιγράφονται τα αποτελέσματα από τις αναλύσεις.
 
Μέσα και διαδικασία συλλογής δεδομένων
Για τη διαδικασία της συλλογής δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν τα ακόλουθα εργαλεία:
  • ερωτηματολόγια με ανοικτές και κλειστές ερωτήσεις για την εφαρμογή των θεματικών ενοτήτων και του προγράμματος συνολικά,
  • ερωτηματολόγια με ανοικτές ερωτήσεις και κλειστές ερωτήσεις για την αξιολόγηση του βαθμού που όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας αντιλαμβάνονται το σχολείο τους ως μια κοινότητα που νοιάζεται και όπου κυριαρχούν καλές σχέσεις και θετικό κλίμα, 
  • ερωτήσεις σχετικά με δημογραφικά στοιχεία.
Για τη συλλογή των δεδομένων τα ερωτηματολόγια είχαν αναρτηθεί στο διαδίκτυο όπου οι εκπαιδευτικοί τα συμπλήρωναν online σε μια κοινή βάση δεδομένων. 
 
Δείγμα 
Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 62 εκπαιδευτικοί και στελέχη εκπαίδευσης πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Πλήρως συμπληρωμένα ερωτηματολόγια λήφθηκαν από 49 εκπαιδευτικούς.
 
Συμπεράσματα
Η ανάλυση των αναγκών κατά τη φάση της εκτίμησης αναγκών δείχνει ότι οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι οι μαθητές αρκετές φορές επιλύουν τις διαφορές τους με τσακωμούς και δεν προσπαθούν να επανορθώσουν μια άσχημη πράξη τους. Επίσης, δυσκολεύονται να συνεργαστούν αποτελεσματικά ή να βοηθήσουν τους συμμαθητές τους όταν αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Με βάση τα παραπάνω ευρήματα αναδεικνύεται η αναγκαιότητα παρέμβασης για την ενίσχυση της αίσθησης του σχολείου ως κοινότητα που νοιάζεται και φροντίζει, την προαγωγή του θετικού κλίματος και της ψυχικής ανθεκτικότητας στη σχολική κοινότητα.
Επίσης, οι αναλύσεις τόσο στις κλειστές όσο και στις ανοικτές ερωτήσεις σχετικά με την ωφελιμότητα των θεματικών ενοτήτων αλλά και του συνολικού προγράμματος έδειξαν υψηλά ποσοστά αποδοχής και αναγνώρισης της αποτελεσματικότητας και της ωφελιμότητάς του. Οι εκπαιδευτικοί αναγνώρισαν ότι μετά την εφαρμογή του προγράμματος οι μαθητές συνεργάστηκαν περισσότερο με τους συμμαθητές τους, συμπεριφέρονταν με περισσότερο αλληλοσεβασμό και παρείχαν μεγαλύτερη στήριξη ο ένας στον άλλον. Ειδικότερα, οι εκπαιδευτικοί θεωρούν:
α) ότι οι μαθητές έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον και συμμετοχή στις δραστηριότητες του προγράμματος,
β) ότι το πρόγραμμα ωφέλησε σε μεγάλο βαθμό τους μαθητές ενισχύοντας το πνεύμα συνεργασίας μεταξύ τους και
γ) ότι είναι σημαντική η συνέχισή του.
Τα θετικά ευρήματα από τις απαντήσεις των εκπαιδευτικών επιβεβαιώνονται και από τις απαντήσεις των μαθητών. Ειδικότερα, οι βασικότερες τομείς που προέκυψαν από τις αναλύσεις κατέδειξαν ότι σύμφωνα με τις απόψεις των μαθητών οι δραστηριότητες του προγράμματος βοήθησαν τους μαθητές:
  • στην αναγνώριση και έκφραση των συναισθημάτων τους,
  • στην βελτίωση των κοινωνικών τους δεξιοτήτων,
  • στη βελτίωση των διαπροσωπικών σχέσεων,
  • στη δημιουργία ενός θετικού σχολικού κλίματος στις τάξεις τους,
  • στην ενίσχυση των διαπολιτισμικών τους δεξιοτήτων,
  • στη βελτίωση της σχολικής επίδοσης.
Από την ανάλυση των δεδομένων της τελικής αξιολόγησης του προγράμματος (σύγκριση αποτελεσμάτων πριν και μετά την εφαρμογή της παρέμβασης) βρέθηκαν στατιστικώς σημαντικές διαφορές σχεδόν σε όλες τις προτάσεις του ερωτηματολογίου στην ομάδα παρέμβασης. Μετά την εφαρμογή του προγράμματος παρατηρήθηκαν σημαντικές βελτιώσεις στις περισσότερες υπό μελέτη διαστάσεις του κλίματος της τάξης και των σχέσεων στη σχολική κοινότητα. Οι εκπαιδευτικοί αναγνώρισαν ότι μετά την εφαρμογή του προγράμματος οι μαθητές φάνηκε ότι συνεργάζονται περισσότερο με τους συμμαθητές τους,  συμπεριφέρονται με περισσότερο αλληλοσεβασμό και  παρέχουν μεγαλύτερη στήριξη ο ένας προς τον άλλον.
Τα ευρήματα της  πιλοτικής-αρχικής φάσης επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα του προγράμματος για την προαγωγή του θετικού κλίματος και της ψυχικής ανθεκτικότητας σε επίπεδο ατόμου και συστήματος και την ευρεία αποδοχή του από εκπαιδευτικούς και μαθητές.
 
Σχόλια εκπαιδευτικών
  • «Πάρα πολύ γιατί έμαθα πολλά για τη διαχείριση της τάξης και την προαγωγή της ομαδικότητας στην τάξη».                                                                                                                                                                                                                                                                                      
  • «Βοήθησε ώστε να διευρύνουμε όλοι τους ορίζοντες μας, να εξελιχτούμε σαν εκπαιδευτικοί και να γνωρίσουμε και νέους τρόπους υλοποίησης προγραμμάτων μέσω της τεχνολογίας                                                                                                                                                                                                                    
  • «Μας βοήθησε να καταλάβουμε καλύτερα τον συναισθηματικό κόσμο των παιδιών και να συνειδητοποιήσουμε καλύτερα ότι πρέπει να προσεγγίζουμε με ευαισθησία τα συναισθήματα των παιδιών, απαλύνοντας τα δυσάρεστα και καλλιεργώντας τα ευχάριστα».                                                                                                                                              
  • «έμαθα να ξεδιπλώνω το συναίσθημα των μαθητών και όχι να μένω μόνο στη συμπεριφορά»                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                
  • «Με βοήθησε να έρθω πιο κοντά με ένα από τα πιο δύσκολα τμήματα του σχολείου επειδή αναπτύξαμε μια σχέση με τα παιδιά σε επίπεδο διαφορετικό από αυτό των μαθημάτων».                                                                                                                                                                                                                      
  • «Κάθε φορά που αρχίζαμε μια δραστηριότητα όλα τα παιδιά ήταν πολύ πρόθυμα και χαρούμενα επικρατούσε ησυχία στην τάξη. έμαθαν σε μεγάλο βαθμό να σέβονται τον συμμαθητή τους και να μην κοροϊδεύουν αν πει κάποιος κάτι που δεν είναι σωστό. έμαθαν να σέβονται την διαφορετικότητα του καθενός και να την αποδέχονται χωρίς άσχημα σχόλια».                                              
  • «Να μη φοβάμαι να εκφραστώ και εγώ μπροστά στους μαθητές μου»                                                                                                                                                                                                                                                                           
  • Δεν εξυπηρετεί πάντα να θεωρούμε το συναίσθημα κάτι άπιαστο, αδιευκρίνιστο, κάτι που μας κυβερνάει. μπορούμε σε κάποιο βαθμό, να το γνωρίσουμε, να του δώσουμε ταυτότητα, να το διαχειριστούμε. και να βοηθήσουμε και τους άλλους να τα διαχειριστούν.
Σχόλια μαθητών
 
«Πόσο εύκολη θα ήταν η ζωή μας αν πάντα είχαμε θετικά συναισθήματα!»
«Πότε θα συναντήσουμε τους νέους μας φίλους;»
«Νιώσαμε ανακούφιση!» (μετά από την δραστηριότητα με τα ηχητικά μηνύματα).
«Δεν πρέπει να αφήσουμε το δεντράκι μας να μαραθεί μέχρι το τέλος της χρονιάς!»